ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΕΥΕΞΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΖΩΗ

Τα πνευματικά δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα 2005 ©

Το κείμενο αυτό είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο ``Μαιευτική και Γυναικολογία με μια ματιά΄΄ (OBSTETRICS AND GYNECOLOGY AT A GLANCE, COPYRIGHT: BLACKWELL SCIENCE, www.blackwell-science.com) των Errol Norwitz & John Schorge (εκδόσεις Παρισιάνου, τηλ: 2103610519). Τα ιατρικά κείμενα ``ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ΄΄ (``AT A GLANCE΄΄) είναι η νέα τάση στην διεθνή βιβλιογραφία. Μπορείς με μια ανάγνωση το Σαββατοκύριακο να μάθεις πολλά στοιχεία από τη γυναικολογία, καθώς και από άλλες ειδικότητες -με την ίδια σειρά.

TO ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΥΤΟ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΜΟΥ: ΣΤΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ κ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΟΥΡΟΥΝΗ, ΤΟΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΔΕΚΑΒΑΛΑ, ΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΣΑΠΑΝΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΛΕΚΤΟΡΕΣ κ. ΓΙΩΡΓΟ ΑΝΤΩΝΑΚΗ και κ. ΝΕΟΚΛΗ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ κυρία ΞΕΝΙΑ ΨΥΛΛΑ.

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ

Δυστοκία, κεφαλοπυελική δυσαναλογία, ανώμαλες προβολές (ισχιακή, προσωπική) και θέσεις, παράταση 1ου σταδίου τοκετού (δυσαναλογία ή δυσλειτουργία μυομητρίου), αιμορραγίες πριν τον τοκετό (πρόωρη αποκόλληση πλακούντα/ προδρομικός πλακούντας), υπερτασική νόσος κύησης (προεκλαμψία), έρπης γεννητικών οργάνων (για άλλους δεν αποτελεί απόλυτη ένδειξη), σακχαρώδης διαβήτης (σχετική ένδειξη, ιδίως σε πρόωρο), εμβρυϊκή δυσχέρεια, αλλοίωση παλμών εμβρύου, Rh ανοσοποίηση, μικρού βάρους έμβρυο - ιδίως επί ισχιακής προβολής, υδράμνιο (σχετική ένδειξη), ηλικιωμένη πρωτοτόκος, προηγηθείσα Καισαρική, αποτυχημένη πρόκληση τοκετού, ινομύωμα (λειομύωμα) που παραμορφώνει τη μήτρα, προηγηθείσα ινομυωματεκτομή -εκπυρήνηση ινομυώματος και γενικά προηγηθέν χειρουργείο, IUGR (ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης εμβρύου/ σχετική ένδειξη), προωρότητα (<37η εβδομ.), μακροσωμία εμβρύου (>4 κιλά/ ιδίως σε σακχ. διαβήτη), πολύδυμη κύηση.

ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

Γενική αναισθησία ή επισκληρίδιος αναισθησία. Τομή Phanestiel. Διάνοιξη της περιτοναϊκής κοιλότητας. Διαστολέας Doyen στην ηβική σύμφυση. Κατάσπαση της κυστεομητρικής πτυχής. Χαμηλή εγκάρσια τομή 2 -3 cm στο κατώτερο διατεταμένο τμήμα του μυομητρίου. Η τομή επεκτείνεται με τους δείκτες των χεριών. Η παλάμη του χειρουργού βοηθά την έξοδο της κεφαλής. Δακτυλική αποκόλληση πλακούντα. Θνησιμότητα: 0,1 - 0,4/ 1000 εγχειρήσεις.

ΛΕΧΩΝΑ

Στη λεχώνα κοιτάμε: Α)Τα λόχια: 1η ημέρα αιματηρά. 2η ημέρα οροαιματηρά. 3η ημέρα ορώδη. Β)Τους μαστούς για τυχόν υπερφόρτωση. Γ)Τη μήτρα για φυσιολογική παλινδρόμηση και αν είναι συσπασμένη (βιολογική απολίνωση). Έλεγχος αφού αδειάσει η κύστη. Δ)Την τομή (Καισαρική ή περινεοτομή) για αιμάτωμα, διάσπαση ή επιμόλυνση. Ε)Τις γαστροκνημίες (οίδημα/ επώδυνες/ θρομβοφλεβίτιδα). ΣΤ)Την θερμοκρασία (θρομβοφλεβίτις κτλ).

ΑΙΤΙΑ ΠΥΡΕΤΟΥ ΣΤΗ ΛΕΧΩΝΑ

Ουρολοίμωξη, ενδομητρίτιδα (παραμονή πλακούντα), υπερφόρτωση μαστών (>3η ημέρα), θρομβοφλεβίτις, μαστίτις, σήψη, παραμητρίτις, περιτονίτις, σαλπιγγίτις.

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ

Ατονία μήτρας, κατακράτηση πλακούντα , μόλυνση μήτρας.

ΤΟΚΟΛΥΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

Α)Συμπαθητικομιμητικά: ριτοδρίνη και (σπανιότερα) φαινοτερόλη. Η ριτοδρίνη συνδυάζεται στην Ελλάδα εμπειρικά με βεραπαμίλη για την πρόληψη του πνευμονικού οιδήματος.
Β)Αναστολείς υποδοχέων ωκυτοκίνης (παρενέργεια: υπόταση).
Γ)Αναστολείς διαύλων ασβεστίου: κυρίων νιφεδιπίνη.
Δ)Νιτρώδη (;)
Ε)Μη Στερινοειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα NSAIDs όπως η ινδομεθακίνη (παρενέργεια της ινδομεθακίνης είναι η πρόωρη σύγκλειση του βοτάλειου πόρου).
ΣΤ)Ισοξουπρίνη (δρα στις λείες μυϊκές ίνες VSM των αγγείων).
Ζ)Σε σακχ. διαβήτη κύησης δίδεται θειικό μαγνήσιο και όχι συμπαθητικομιμητικό.
Χρήση τοκολυτικών για τις πρόωρες συσπάσεις. Πριν την 35η εβδ. χορηγούμε και κορτιζόνη για ωρίμανση των πνευμόνων του εμβρύου. Οι πνεύμονες καθυστερούν να ωριμάσουν στον σακχ. διαβήτη και στη ισανοσοποίηση, αλλά ωριμάζουν πρώιμα στα δίδυμα.

ΜΗΤΡΟΣΥΣΠΑΣΤΙΚΑ

Οκυτοκίνη (ΟΤ), εργομητρίνη, μεθυλεργομητρίνη, προσταγλανδίνες (σε νεκρό έμβρυο, προεκλαμψια κτλ.) όπως δινοπροστόνη και δινοπρόστη.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ

Διάγνωση ως την 28η εβδομάδα με τον screening έλεγχο των εγκύων και την καμπύλη γλυκόζης (αν υπάρχει ένδειξη από την μέτρηση της γλυκόζης). Πάντα έλεγχος επιπέδων γλυκόζης σε μια έγκυο. Έλεγχος για ιστορικό διαβήτη στην οικογένεια και για προηγούμενη μακροσωμία ή δυστοκία ή ενδομήτριο θάνατο εμβρύου ή συγγενείς ανωμαλίες εμβρύου. Διαβήτης που προϋπήρχε ή που αναπτύχθηκε κατά την κύηση (διαβήτης της κύησης). Θεραπεία διαβήτη: δίαιτα και/ή ινσουλίνη.
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΙΑΒΗΤΗ: αύξηση συχνότητας εκτρώσεων, αύξηση περιγεννητικής θνησιμότητας και ενδομητρίου θανάτου, μακροσωμία εμβρύου (κίνδυνος δυστοκίας - ιδίως ώμου), επιπλοκές κύησης (ουρολοιμώξεις, καντιντίαση, προεκλαμψία, πυελονεφρίτιδα, υδράμνιο). Επίσης συγγενείς ανωμαλίες εμβρύου, κίνδυνος μελλοντικής ανάπτυξης διαβήτη στη μητέρα (αλλά και στο παιδί) με διαβήτη κύησης.
Παρακολούθηση: μέτρηση σακχάρου και παρακολούθηση. Την 36η εβδομάδα, αν δεν έχει ήδη γίνει εισαγωγή, να γίνεται εισαγωγή

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ
  νηστεία 2 ώρες μετά τη χορήγηση γλυκόζης
κ.φ.    
(φυσιολογικά) <6 mmol/lt <8 mmol/lt
μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη <6 ως <8 mmol/lt <_8 ως <11 mmol/lt
διαβήτης >_8 mmol/l >_11 mmol/l

 

Διάγνωση σακχαρώδους διαβήτου
Γλυκόζη πλάσματος (mg%) μετά τη χορήγηση 100gr γλυκόζης
Νήστις (νηστικός) 105
1 ώρα μετά 190
2 ώρες μετά 165
3 ώρες μετά 145

ΧΑΜΗΛΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΝΕΟΓΝΟ: <_ 2,5 κιλά στη γέννηση.

ΠΡΟΩΡΟ: < 37η εβδομάδα.

IUGR (ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ): βάρος νεογέννητου < 10η εκατοστιαία θέση.

ΠΟΛΥΔΥΜΗ ΚΥΗΣΗ: > 1 έμβρυο.

ΕΚΤΡΩΣΗ: αποβολή νεκρού εμβρύου ή προϊόντων σύλληψης < 28η εβδομάδα.

ΚΑΘ’ ΕΞΙΝ ΕΚΤΡΩΣΗ: >_ 3 συνεχόμενες αυτόματες εκτρώσεις. Αίτια: ανεπάρκεια τραχήλου ή ορμονική ανεπάρκεια (προγεστερόνης).

ΥΠΕΡΩΡΙΜΟΤΗΣ: αδικαιολόγητη παράταση της κύησης > 42η εβδομάδα. Αποτελεί ένδειξη για πρόκληση τοκετού (φόβος εμβρυϊκής ανοξίας).

ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΤΟΚΕΤΟΥ: πιθανή ημερομηνία τοκετού + 10 ημέρες.

ΠΙΘΑΝΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΟΚΕΤΟΥ: ΤΕΡ (τελευταία έμμηνος ρύση)- 3 μήνες + 1 χρόνο + 7 ημέρες (δηλαδή ΤΕΡ + 9 μήνες + 1 εβδομάδα).

ΚΟΛΠΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ
Α)Έκτοπη εγκυμοσύνη (συνήθως σαλπιγγική, 6η - 8η εβδομάδα).
Β)Έκτρωση (< 28η εβδομάδα).
Γ)>28η εβδομάδα: πρόωρη αποκόλληση πλακούντα ή προδρομικός πλακούντας.
Δ)Υδατιδώδης μύλη (ολική ή μερική, συνήθως < 16η εβδομάδα).
Ε)Ανωμαλίες πλακούντα π.χ. περιχαρακωμένος.
ΣΤ)Αιμορραγία στον τοκετό: πρόωρη αποκόλληση πλακούντα/ προδρομικός πλακούντας/ σημεία έναρξης διαστολής.
Ζ)Άλλες αιτίες: καρκίνος τραχήλου, κιρσοί τραχήλου ή κόλπου ή αιδοίου, πολύποδας τραχήλου, εκτοπία τραχήλου. Δ/Δ (διαφοροδιάγνωση) αν η αιμορραγία προέρχεται από το ουροποιητικό ή από τις αιμορροΐδες. {Στις αιμορροΐδες, αν είναι εξωτερικές, συνίσταται μετά την αφόδευση η πλύση του περινέου και του εξωτερικού τμήματος του ορθού με νερό και σαπούνι και στη συνέχεια η επανατοποθέτηση της αιμορροΐδας μέσα στο ορθό με το δάκτυλο, με την βοήθεια αλοιφής όπως της Preparation, ώστε να μην εξέρχεται του πρωκτικού δακτυλίου και θρομβούται και πονάει}.

ΣΤΑΔΙΑ ΤΟΚΕΤΟΥ
1ο: Ως την πλήρη διαστολή του τραχήλου. 2ο : από την πλήρη διαστολή ως τη γέννηση. 3ο (υστεροτοκία): από τη γέννηση μέχρι την έξοδο του πλακούντα.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ 3ου ΣΤΑΔΙΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ (ΥΣΤΕΡΟΤΟΚΙΑΣ)
Α)Κατακράτηση πλακούντα: κατακράτηση αποκολλημένου πλακούντα/ πλακούντας με μερική ή ολική προσκόλληση/ στιφρός πλακούντας (πλακούντας με ανώμαλη πρόσφυση στο μυομήτριο). Β)Πρωτοπαθής αιμορραγία μετά τον τοκετό: κατακράτηση πλακουντιακού ιστού, ενδομήτρια μόλυνση με ή δίχως κατακράτηση προϊόντων, παλινδρόμηση μήτρας με αργό ρυθμό, ανεπαρκής παροχέτευση λοχίων.

ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΟΣ
Φυσιολογικά στο έμβρυο: 120 -160 παλμοί/ λεπτό με διακύμανση +_10 παλμούς/ λεπτό, κάθε 5΄΄.

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ
Α)Προδρομικός πλακούντας (αναπόφευκτη αιμορραγία). Β)Πρόωρη αποκόλληση πλακούντα (τυχαία αιμορραγία). Γ)Ανεξήγητη.

ΕΚΤΡΩΣΗ (<28η εβδομάδα)
Α)Επαπειλούμενη (αιμορραγία). Β)Παλίνδρομη (κατακράτηση κυήματος για εβδομάδες που οδηγεί σε σαρκώδη μύλη ή εμβρεγμένο έμβρυο). Γ)Αναπόφευκτη (οπισθοπλακουντιακή αιμορραγία, νεκρό έμβρυο, διαστολή τραχήλου). Δ)Τέλεια (ανοιχτός τράχηλος, το κύημα βγαίνει όλο). Ε)Ατελής (αιμορραγία, επώδυνες συσπάσεις, παραμένει μέρος του πλακούντα). Αντιμετώπιση με απόξεση.

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΙΝΙΑΚΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ
Προβολή κεφαλής στην εγκάρσια διάμετρο της εισόδου. Συνήθως ασυγκλιτισμός πρόσθιος (κατευθύνει την κεφαλή προς το ιερό) ή οπίσθιος (κατευθύνει την κεφαλή προς την ηβική σύμφυση). Κάθοδος και εμπέδωση (κάθοδος της προβάλλουσας διαμέτρου από την είσοδο της πυέλου). Κάμψη κεφαλής (προβάλλει η ινιοβρεγματική διάμετρος). Μετά έσω στροφή ινίου και έσω στροφή του μέλους που φθάνει 1ο στο πυελικό έδαφος. Το ινίο φέρεται κάτω από την ηβική σύμφυση. Μετά έκταση κεφαλής και έξοδός της. Είσοδος ώμων στην πυελική κοιλότητα. Η αμφιακρωμιακή διάμετρος βρίσκεται στην αριστερή λοξή διάμετρο της ευρυχωρίας. Αποκατάσταση: δηλαδή στροφή της κεφαλής προς την φυσιολογική θέση σε σχέση με τους ώμους. Στροφή των ώμων για να φέρουν την αμφιακρωμιακή διάμετρο στην προσθιοπίσθια διάμετρο της εξόδου. Μετά έξω στροφή κεφαλής (το ινίο φέρεται δίπλα στον αριστερό μηρό της μητέρας). Έξοδος του προσθίου ώμου. Πλάγια κάμψη του κορμού και έξοδος του οπισθίου ώμου. ΔΙΚΟ ΜΟΥ: Παρατηρούμε το κλασσικό πατέντο ``Κάμψη και Έσω Στροφή΄΄ (της κεφαλής στην αρχή της εξόδου του εμβρύου) και ``Έκταση και Έξω Στροφή΄΄ (στο τέλος). Τα 2 αυτά πατέντα υπάρχουν σε όλες τις αρθρώσεις και άρα και στην ατλαντο -ινιακή και ατλαντο - αξονική, στην αυχενική μοίρα. Αν αυτά φαίνονται περίεργα σε κάποιον ιατρό αναγνώστη, ας ρωτήσει κάποιον φυσικοθεραπευτή για την έννοια ``πατέντα΄΄.

ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ΣΧΗΜΑ
Ο επιμήκης άξονας του εμβρύου μεταβάλλεται συνεχώς σε σχέση με τον άξονα της μήτρας. Μπορεί να έχουμε εγκάρσιο ή λοξό ή κάθετο σχήμα. Συνήθως σε πολυτόκο.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΥΗΣΗΣ
Η υπέρταση μπορεί να προϋπάρχει ή να εμφανίζεται στην κύηση.

ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ
Είναι η τριάδα: υπέρταση (>_ 140/90mmHg), λευκωματουρία (>300 mg/vol σε 24ωρη συλλογή ούρων) +_ οίδημα, στο 2ο ήμισυ της κύησης. Επίσης, ενδεχομένως αύξηση ουρικού (>350 μmol/lt), ουρίας (>6 mmol/lt) και κρεατινίνης (>100 μmol/lt).

ΑΙΤΙΟ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑΣ
Γενικευμένη αγγειοπάθεια αυτοάνοσης αιτιολογίας. Θεωρία απόρριψης μοσχεύματος.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑΣ
Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης εμβρύου (IUGR), υποξία εμβρύου, ενδομήτριος θάνατος, αποκόλληση πλακούντα, στη μητέρα: αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ), καρδιακή ή/και νεφρική ανεπάρκεια, ρήξη ήπατος, πνευμονικό οίδημα, σύνδρομο HELLP.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΗΕLLP (Hemolysis, Elevated Liver Enzymes, Low Platelets)
Αιμόλυση, αυξημένα ηπατικά ένζυμα, μειωμένα αιμοπετάλια (θρομβοπενία).

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΥΗΣΗΣ
Τεστ εγκυμοσύνης (>5η εβδομάδα), αμηνόρροια (>4η εβδομάδα), πρωινή ναυτία (4η - 14η εβδομάδα), υπέρηχος (5η - 6η εβδομάδα).

ΠΡΟΔΡΟΜΙΚΟΣ ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ (αναπόφευκτη αιμορραγία)
Ι)Χαμηλή πρόσφυση. ΙΙ)Παραχείλιος (δεν καλύπτει το έσω τραχηλικό στόμιο). ΙΙΙ)Επιχείλιος (καλύπτει το έσω τραχηλικό στόμιο όταν είναι κλειστό, όμως όχι σε διαστολή). ΙV)Επιπωματικός (καλύπτει πλήρως το έσω τραχηλικό στόμιο).

ΟΛΙΚΗ ΜΥΛΗ ΚΥΗΣΗ
Ολική εκφύλιση, όχι εμβρυϊκή κυκλοφορία, έντονος πολλαπλασιασμός κυττάρων τροφοβλάστης, 46ΧΧ από τον πατέρα. /// 20% κάνει τροφοβλαστικούς όγκους.

ΜΕΡΙΚΗ ΜΥΛΗ ΚΥΗΣΗ
5% κάνει τροφοβλαστικούς όγκους. /// 1 έμβρυο - έστω και ίχνη εμβρυϊκής κυκλοφορίας. Η υδατιδώδης εκφύλιση ποικίλλει. Γονότυπος: 69ΧΧΧ ή ΧΧY.

ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΜΥΛΗΣ ΚΥΗΣΗΣ
Σαν τσαμπί από λευκωπά σταφύλια και ανάμεσά τους πήγματα αίματος. Λάχνες: Α)Υπερπλασία κυτταροτροφοβλάστης και συγκυτιοτροφοβλάστης. Β)Υδατιδώδης μεταβολή στρώματος - σχηματισμός κυστικού χώρου. Γ)Έλλειψη εμβρυϊκών αγγείων.

ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΥΛΗΣ ΚΥΗΣΗΣ
Αιμορραγία, υπερέμεση, αναιμία, ανησυχία/ τρόμος (διέγερση θυρεοειδή από HCG), μεγένθυνση μήτρας, 10% κύστεις ωοθήκης, έλλειψη εμβρυϊκών παλμών και μελών.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΥΛΗΣ ΚΥΗΣΗΣ
Αύξηση της HCG (πριν την 14η εβδομάδα > 1000 IU/ml στον ορό). Επίσης στον υπέρηχο (U/S) εικόνα δίκην χιονοθύελλας.

ΔΙΗΘΗΤΙΚΗ ΜΥΛΗ ΚΑΙ ΧΟΡΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ
Μετάσταση σε πνεύμονες, εγκέφαλο και κόλπο. Θεραπεία: ΜΤΧ (μεθοτρεξάτη). Δείκτης θεραπείας τα επίπεδα του HCG.

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ (συνέχεια)

Υπερτασική νόσος κύησης (ιδιοπαθής 80 - 90%, 10 - 20% από νεφρικά ή ενδοκρινικά αίτια ή στένωση αορτής/// κίνδυνος Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου και στο 1/3 περιπλέκεται με προεκλαμψία, επίσης επιπλοκές: πρόωρος τοκετός και λιποβαρές έμβρυο SGA/// χορήγηση αντιϋπερτασικών όπως μεθυλ -Dopa, όχι διουρητικά αγκύλης όπως η φουροσεμίδη, προσοχή στην ιατρογενή υπόταση από τα αντιϋπερτασικά που οδηγεί σε μείωση αιμάτωσης του πλακούντα και υποξαιμία του εμβρύου).

Υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη εμβρύου (IUGR, βάρος εμβρύου μικρότερο της 10ης εκατοστιαίας θέσης για την ηλικία κύησης, ώριμος πλακούντας 3ου βαθμού, επιπλοκές: ολιγάμνιο - κακό προγνωστικό σημείο, , ασφυξία, οξέωση, εισρόφηση μηκωνίου, υπογλυκαιμία, υποθερμία, πολυκυτταραιμία, ολογάμνιο που οδηγεί σε πίεση του ομφάλιου λώρου και εμβρυϊκή δυσχέρεια, εμβρυϊκή υποξία).

Προεκλαμψία (υπέρταση=BP > 140/90 mmHg και τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω: λευκωματουρία με λεύκωμα >300 mg/24h ή/ και οίδημα - απότομη εμφάνιση οιδήματος/ οίδημα σε πρόσωπο και χέρια/ απότομη αύξηση βάρους > 1 Κg/ week// κυρίως σε πρωτοτόκες μετά την 20η εβδομάδα κύησης// ολιγουρία σε βαριά προεκλαμψία/// χορήγηση αντιϋπερτασικών ιδίως του ασφαλούς μεθυλ-Dopa, πρόληψη εκλαμψίας με θειϊκό μαγνήσιο, επιπλοκές στην κύηση: αποκόλληση πλακούντα, εκλαμψία, ενδομήτριος θάνατος εμβρύου / επιπλοκές στη μητέρα: διάχυτη ενδαγγειακή πήξη, σύνδρομο HELLP -με αιμόλυση, αύξηση ηπατικών ενζύμων και θρομβοπενία, πνευμονικό οίδημα, εγκεφαλική αιμορραγία, καρδιακή/ νεφρική/ ηπατική ανεπάρκεια, ρήξη ήπατος, αντιμετώπιση: επίσπευση τοκετού, χορήγηση κορτιζόνης ώστε να αυξηθεί ο επιφανειοδραστικός παράγων στους πνεύμονες του εμβρύου, πρόληψη της νόσου με ασπιρίνη).

Εκλαμψία (τα συμπτώματα της προεκλαμψίας + σπασμοί, αντιμετώπιση με πεντοθάλη, μηχανική υποστήριξη αναπνοής, θειϊκό μαγνήσιο, προστασία γλώσσας από δάγκωμα κατά τους σπασμούς, ΜΕΘ// να γίνει τοκετός εντός 4 - 6 ωρών) , πρόωρος τοκετός (<37η εβδομάδα). Rh ευαισθητοποίηση εμβρύου και ασυμβατότητα Rh (εμβρυϊκός ύδρωπας με αναιμία και ασκίτη-ανασάρκα, πυρηνικός ίκτερος).

Διαβήτης στην κύησης (90% διαβήτης κύησης, 10% προϋπάρχων διαβήτης/// συχνότερος ο ινσουλινοεξαρτώμενος- τύπου Ι διαβήτης/// κατηγορίες Α,Β,C,D,E,F,R,H, η κατηγορία Η σχετίζεται με αγγειακά προβλήματα στην καρδιά και συνίσταται διακοπή της κύησης αφού έχει 65% θνησιμότητα/// επιπλοκές: περιγεννητική θνησιμότητα, αύξηση ανάγκης για Καισαρική, μακροσωμία νεογνού ή μικροσωμία σε διαβητική αγγειοπάθεια, τραυματισμός στον τοκετό, δυστοκία ώμου, μαιευτική παράλυση, νεογνική υπογλυκαιμία, υποκαλιαιμία, υπερχολερυθριναιμία, πολυκυτταραιμία/// ανάπτυξη διαβήτη στο 20 - 50% των γυναικών με διαβήτη κύησης και στο 10% των νεογνών τους/// αντιμετώπιση: δίαιτα, ινσουλίνη στο 15 - 20% των ασθενών, τακτικός έλεγχος σακχάρου 1 - 2 φορές την εβδομάδα - αν και σήμερα υπάρχουν οι εύχρηστοι ατομικοί μετρητές γλυκόζης/// σε έμβρυο βάρους > 4 κιλών: Καισαρική/// κίνδυνος εμφράγματος μητέρας στην Καισαρική!).

Σύνδρομο Sheehan (μετά τον τοκετό, σε πρωτοπαθή αιμορραγία μετά τον τοκετό η διαταραχή της αιμάτωσης της υπόφυσης προκαλεί τη νέκρωσή της).

Προωρότητα , θερμοκοιτίδα , ανώμαλες προβολές και σχήματα , εγκάρσιο σχήμα , λοξό σχήμα , ισχιακή προβολή (κίνδυνος για συγγενές εξάρθρημα του ισχίου) , οπίσθια ινιακή θέση , ωμική προβολή , προσωπική προβολή , μετωπιαία προβολή , εμβρυουλκοί/ αναρροφητικός εμβρυουλκός (βεντούζα) στη γέννα , μαιευτική παράλυση (βραχιόνιο πλέγμα) , παράλυση/ πάρεση προσωπικού νεύρου νεογνού (κάκωση στον τοκετό) , νεφρική αγενεσία νεογνού , πρωτοπαθής αιμορραγία μετά τον τοκετό , θνησιγενές έμβρυο , επιλόχεια ψύχωση (η μητέρα έχει έντονα ψυχιατρική προβλήματα, νομίζει ότι το μωρό είναι διάολος ή ότι δεν είναι δικό της!, η μητέρα είναι επικίνδυνη για το νεογνό - μπορεί να το σκοτώσει, αλλά και τον εαυτό της - μπορεί να αυτοκτονήσει, απαραίτητη η άμεση ψυχιατρική αντιμετώπιση) , ειλεός από μηκώνιο στο έμβρυο , ρήξη κόλπου , ρήξη περινέου , πρόπτωση μήτρας .

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ BISHOP ΓΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ:
Α)Βαθμός 3: διαστολή >4 cm, μήκος < 1 cm, σύσταση _, θέση _, επίπεδο 0+.
Β)Βαθμός 2: διαστολή 2 -4 cm, μήκος 1 -2 cm, σύσταση μαλακή, θέση_, επίπεδο 0 - 1: 0.
Γ)Βαθμός 1: διαστολή <2 cm, μήκος >2 cm, σύσταση μέση, θέση μέση/ πρόσθια, επίπεδο 0 -2.
Δ)Βαθμός 0: διαστολή _, μήκος _, σύσταση σκληρή, θέση οπίσθια, επίπεδο 0 - 3.
Σε γενική βαθμολογία μεγαλύτερη ή ίση του 9: ευνοϊκή.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΚΕΤΟΥ: γνήσιος τοκετός: ρυθμικές ωδίνες, προοδευτική διαστολή και εξάλειψη του τραχήλου, εμφάνιση βλέννης και μικρής ποσότητας αίματος. Αναγνώριση τοκετού:
A)Rυθμικές και διαλείπουσες ψηλαφητές συστολές της μήτρας με μεσοδιάστημα 10 λεπτά ή λιγότερο και διάρκεια κάθε συστολής 30 sec ή λιγότερο.
B)Εμφάνιση μικρής ποσότητας αίματος και βλέννης από τον κόλπο (αποκόλληση εμβρυϊκών υμένων στον κατώτερο κόλπο).
Γ)Διαστολή τραχήλου -εξέταση από το ορθό ή τον κόλπο. Όταν χωρά ένα δάκτυλο: 2 cm διαστολή. Όταν χωρούν 2 δάκτυλα: 3,5 cm διαστολή (1/3 διαστολής). Όταν χωρούν 3 δάκτυλα: 5,5 cm (1/2 διαστολής). Όταν χωρούν 4 δάκτυλα: 7,5 cm (3/4 διαστολής).
Το 1ο στάδιο τοκετού στην πρωτότοκο διαρκεί ως 12 ώρες και ενίοτε περισσότερο, ενώ στην πολύτοκο συνήθως 4 - 8 ώρες. Στο 1ο στάδιο συνήθως έχουμε αυτόματη ρήξη των εμβρυϊκών υμένων. Το 2ο στάδιο του τοκετού διαρκεί φυσιολογικά περίπου 1 ώρα, ενώ στην πολύτοκο λιγότερο. Σήμερα, οι παραπάνω χρόνοι έχουν αλλάξει με τη χορήγηση φαρμάκων όπως η οκυτοκίνη.

ΕΞΕΤΑΣΗ ΝΕΟΓΝΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ APGAR
1 λεπτό και 4 - 5 λεπτά μετά τη γέννηση: Α)Βαθμός 2 :σφύξεις >100, καλή αναπνοή, καλός μυϊκός τόνος, έντονο ρόδινο χρώμα, αντιδρά στο ερέθισμα (του ποδιού). [Επίσης, δυνατό κλάμα, καλή ενεργητική κίνηση]. Β)Βαθμός 1: σφύξεις <100, δύσπνοια/ αργές ακανόνιστες αναπνοές, ικανοποιητικός μυϊκός τόνος/ κίνηση άκρων, ροδαλό σώμα όμως κυανά άκρα - περιφερική κυάνωση, μικρή αντίδραση στα ερεθίσματα. [Επίσης, μελαγχολικός μορφασμός, μέτρια αντανακλαστικά]. Γ)Βαθμός 0: δεν συλλαμβάνεται παλμός, όχι αναπνοές, χρώμα κυανό/ χλωμό, μυϊκός τόνος χαλαρός, όχι αντίδραση στα ερεθίσματα. [Επίσης, όχι αντανακλαστικά].
Σε βαθμολογία 10 : άριστη κλινική κατάσταση. Σε βαθμολογία7 -9: καλή κατάσταση νεογνού. Σε βαθμολογία 0 - 3 στο 1ο λεπτό χρειάζεται Ανάνηψη με διασωλήνωση και αερισμό. Σε βαθμολογία 4 -6 στα πρώτα 5 λεπτά μετά τη γέννηση: περιγεννητική ασφυξία.

Γέννηση: κλάμα, αναπνοή , ίκτερος.

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ
Ινομύωμα μήτρας , έκτρωση (βάρος εμβρύου < 500 , <20η εβδομάδα, τεχνητές: θεραπευτικές ή μη θεραπευτικές, αυτόματες, απειλούμενες, αναπόφευκτες, ατελείς, τέλειες, παλίνδρομες, φλεγμονώδεις, σηπτικές) , πρόωρος τοκετός (>20η εβδομάδα) , καθ’ έξιν εκτρώσεις (αποβολές περισσότερες από 3 φορές) , αριθμός εκτρώσεων (αποβολών) , ημερομηνία τελευταίας εγκυμοσύνης , συνολικός αριθμός κυήσεων , αριθμός εμβρύων που επέζησαν , πόσες αποξέσεις έχει κάνει (σε πολλές αποξέσεις δημιουργούνται συμφύσεις και κίνδυνος δευτεροπαθούς αμηνόρροιας , ολική υστερεκτομία (σε αέριο στους πυελικούς ιστούς, υποψία διάχυτης ενδαγγειακής πήξης, νεφρική έκπτωση, επιδείνωση σηψαιμίας) , αδυναμία σύλληψης εδώ και έναν τουλάχιστον χρόνο (πολλά τα αίτια όπως σαλπιγγίτιδες, συμφύσεις, ινομυώματα, όχι σεξ στις γόνιμες ημέρες, σπάνια σεξ κτλ) , πολυτόκος (>4 τοκετούς στο παρελθόν) , πολύδυμη κύηση (πάνω από 1 έμβρυα, ανήκει στις κυήσεις υψηλού κινδύνου, συχνά σήμερα από την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, είδη: διχοριακά δίδυμα, μονοχοριακά διαμνιωτικά, μονοχοριακά μονοαμνιακά, 50% βάρος γέννησης < 2500 gr, σύνδρομο εμβρυο -εμβρυϊκής μετάγγισης στα μονωογενή δίδυμα: αναστομώσεις αγγειακού δικτύου και το ένα έμβρυο δρα σαν δότης και το άλλο σαν δέκτης, αντιμετώπιση σε ελάχιστα κέντρα του κόσμου με Laser / αυξημένη συχνότητα αυτομάτων εκτρώσεων, διπλάσια συχνότητα συγγενών ανωμαλιών στα μονοζυγωτικά/ η πλειοψηφία των τοκετών είναι πρόωροι, ο τοκετός να γίνεται παρουσία νεογνολόγων/ επιπλοκές σε μητέρα: κιρσοί, καούρα, αιμορροΐδες, δύσπνοια σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, προδρομικός πλακούντας, αναιμία σιδηροπενική ή μεγαλοβλαστική, προεκλαμψία, εκλαμψία/ επιπλοκές σε έμβρυο: ενδομήτριος θάνατος από ανωμαλίες ομφάλιου λώρου ή σύνδρομο μετάγγισης ή ανεπάρκεια πλακούντα , συγγενείς ανωμαλίες, ΙUGR=ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης, αιμορραγία μετά τον τοκετό, ανώμαλα σχήματα: κεφαλικό ή ισχιακό ή εγκάρσιο + εγκάρσιο, προωρότητα/ lock-twins=αγκιστρωμένα δίδυμα - όταν το 1ο έμβρυο είναι ισχιακό και το 2ο κεφαλικό και μπορεί να κλειδώσουν τα κεφάλια τους - πολύ επικίνδυνη κατάσταση// παπυρώδες έμβρυο: το νεκρό μη αναπτυσσόμενο έμβρυο από τα δίδυμα γίνεται άμορφο ή ρυτιδωμένο) , μικρή (κίνδυνος αποβολών, πρόωρου τοκετού και προεκλαμψίας) ή μεγάλη ηλικία εγκύου (κίνδυνος γεννητικών ανωμαλιών - ιδίως σύνδρομο Down, προγεννητικός έλεγχος με αμνιοπαρακέντηση ή βιοψία χοριακών λαχνών) , διαμαρτία στην διάπλαση της μήτρας (καθ’ έξιν αποβολές) , ενδομητρίωση , χοριοκαρκίνωμα , πλακουντιακοί όγκοι , τροφοβλαστική νόσος εμβρύου (μύλη κύηση, διεισδυτική μύλη και χοριοκαρκίνωμα) , τροφοβλαστικός όγκος (50% ακολουθεί την υδατιδώδη μύλη κύηση, 25% ακολουθεί μια έκτρωση και 25% μετά από φαινομενικά φυσιολογική κύηση) , εξωμήτρια κύηση , ρήξη εξωμήτριας κύησης (αιμορραγία, shock) , μύλη κύηση (τέλεια, μερική, διεισδυτική) , μύλη κύηση στη σάλπιγγα , κύστη ωοθήκης , σύνδρομο HELLP (θρομβοπενία , αύξηση τρανσαμινασών , αιμόλυση, κυρίως σε πρωτότοκες και σε προεκλαμψία, υψηλή θνητότητα) , πρόδρομος πλακούντας (παραχείλιος, επιχείλιος, επιπωματικός) , σύνδρομο συμπίεσης κάτω κοίλης (από τη μεγεθυσμένη μήτρα) , πρόωρη αποκόλληση πλακούντα , όψιμη αποκόλληση πλακούντα , παθολογικές καταστάσεις που επιβαρύνουν και επιβαρύνονται στην εγκυμοσύνη (σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, καρδιοπάθεια), αδράνεια μήτρας (δεν ξεκινούν οι συσπάσεις για τον τοκετό ή σταματούν) , πρόσθιος ή οπίσθιος ασυγκλιτισμός (το έμβρυο στον τοκετό έρχεται προς το ιερό ή την ηβική σύμφυση αντίστοιχα, ενδεχομένως Καισαρική) , εμβρυϊκή δυσχέρεια -επιβραδύνσεις σφύξεων εμβρύου (ενδεχομένως να γίνει Καισαρική) , επισκληρίδιος αναισθησία (παρουσία αναισθησιολόγου, ιδανική στον τοκετό, σήμερα είναι ``απαραίτητη΄΄ στον δυτικό κόσμο -αν και δεν γίνεται στα δημόσια ελληνικά νοσοκομεία, έχει όμως επιπλοκές: 20% ελαφρά υπόταση, επίσης: σηψαιμία, ατονία ουροδόχου κύστης και ανάγκη καθετηριασμών -40%, εισαγωγή βελόνας στον εγκεφαλονωτιαίο χώρο που μπορεί να φθάσει σε ολικό νωτιαίο αποκλεισμό με πτώση της πίεσης και άπνοια που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση από τον αναισθησιολόγο!) , περινεοτομή , συμφυσιοτομή (τομή ινών ηβικής σύμφυσης) , οξεία εκστροφή μήτρας , αιμορραγία μετά τον τοκετό , Καισαρική τομή (κλασσική ή χαμηλή) , ατονία μήτρας (μετά την υστεροτοκία δεν συσπάται η μήτρα για έξοδο πλακούντα, πρόβλημα μεγάλης αιμορραγίας) , επιπλοκές κύησης (διαβήτης της κύησης, υπέρταση, προεκλαμψία, εκλαμψία, οιδήματα, οσφυαλγία, δύσπνοια - ιδίως σε πολύδυμη κύηση, αναιμία, ουρολοιμώξεις, αποφρακτική ουροπάθεια, επιβάρυνση κυκλοφορικού, επιληψία, οιδήματα κάτω άκρων, αιμορροΐδες, κιρσοί κάτω άκρων, σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, έμετοι, υπερέμεση κύησης με εμέτους που οδηγούν σε αφυδάτωση, ασιτία, ηπατοπάθεια, ίκτερο, πολυνευροπάθεια και εγκεφαλοπάθεια Wernicke από έλλειψη θειαμίνης/ ασυμβατότης Rhesus, διαταραχές πηκτικότητας) , πρόπτωση και προβολή ομφάλιου λώρου (κίνδυνος για το έμβρυο) , περιελίξεις γύρω από τον ομφάλιο λώρο (μπορεί να πνίξει το έμβρυο!) , κολπική αιμορραγία στην κύηση (έκτοπη εγκυμοσύνη π.χ. σαλπιγγική, έκτρωση -συνήθως πριν την 16η εβδομάδα και ως την 20η εβδομάδα, υδατιδώδης μύλη πριν την 16η εβδομάδα συνήθως/ μετά την 28η εβδομάδα κύησης: προδρομικός πλακούντας, πρόωρη αποκόλληση πλακούντα/ αιμορραγία στον τοκετό: προδρομικός πλακούντας, πρόωρη αποκόλληση πλακούντα, προδρομικά αγγεία/ άλλες αιτίες: καρκίνος τραχήλου, πολύποδας τραχήλου, εκτοπία τραχήλου, κιρσοί τραχήλου, κόλπου ή αιδοίου, διαφοροδιάγνωση από αιμορροΐδες ή προβλήματα από το ουροποιητικό) , διαταραχή πηκτικότητας στην κύηση (από λανθάνουσα τυχαία αιμορραγία, κατακράτηση νεκρού εμβρύου για τουλάχιστον 1 μήνα, σηπτική έκτρωση, εμβολή αμνιακού υγρού που κάνει επικίνδυνη πνευμονική εμβολή) , διάχυτη ενδαγγειακή πήξη , πνευμονική εμβολή , εμβολή αμνιακού υγρού , υπερτασική νόσος κύησης (ιδιοπαθής 80 - 90%, 10- 20% από νεφρικά ή ενδοκρινικά αίτια ή στένωση αορτής/// κίνδυνος Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου και στο 1/3 περιπλέκεται με προεκλαμψία, επίσης επιπλοκές: πρόωρος τοκετός και λιποβαρές έμβρυο SGA/// χορήγηση αντιϋπερτασικών όπως μεθυλ -Dopa, όχι διουρητικά αγκύλης όπως η φουροσεμίδη, προσοχή στην ιατρογενή υπόταση από τα αντιϋπερτασικά που οδηγεί σε μείωση αιμάτωσης του πλακούντα και υποξαιμία του εμβρύου) , υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη εμβρύου (IUGR, βάρος εμβρύου μικρότερο της 10ης εκατοστιαίας θέσης για την ηλικία κύησης, ώριμος πλακούντας 3ου βαθμού, επιπλοκές: ολιγοϋδράμνιο -κακό προγνωστικό σημείο, , ασφυξία, οξέωση, εισρόφηση μηκωνίου, υπογλυκαιμία, υποθερμία, πολυκυτταραιμία, ολογάμνιο που οδηγεί σε πίεση του ομφάλιου λώρου και εμβρυϊκή δυσχέρεια, εμβρυϊκή υποξία) , προωρότητα , θερμοκοιτίδα , υδράμνιο (έμβρυο: μηνιγγομυελοκήλη, δισχιδής ράχη, ανεγκεφαλία, ατρησία πεπτικού, εμβρυϊκός ύδρωπας, μονοωογενή δίδυμα, μητέρα: προεκλαμψία, βαρεία καρδιοπάθεια, σακχαρώδης διαβήτης) , αγενεσία νεφρών εμβρύου (ολιγάμνιο) , ανώμαλες προβολές και σχήματα , εγκάρσιο σχήμα , λοξό σχήμα , ισχιακή προβολή (κίνδυνος για συγγενές εξάρθρημα του ισχίου) , οπίσθια ινιακή θέση , ωμική προβολή , ινιακή προβολή , βρεγματική προβολή , εγκάρσια προβολή , προσωπική προβολή , μετωπιαία προβολή , εμβρυουλκοί/ αναρροφητικός εμβρυουλκός (βεντούζα) στη γέννα , μαιευτική παράλυση (βραχιόνιο πλέγμα) , σύνδρομο Sheehan (μετά τον τοκετό, σε πρωτοπαθή αιμορραγία μετά τον τοκετό η διαταραχή της αιμάτωσης της υπόφυσης προκαλεί τη νέκρωσή της) , παράλυση /πάρεση προσωπικού νεύρου νεογνού (κάκωση στον τοκετό) , νεφρική αγενεσία νεογνού , πρωτοπαθής αιμορραγία μετά τον τοκετό , θνησιγενές έμβρυο , προεκλαμψία (υπέρταση=BP >_ 140/90 mmHg και τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω: λευκωματουρία με λεύκωμα >300 mg/24h ή/ και οίδημα - απότομη εμφάνιση οιδήματος/ οίδημα σε πρόσωπο και χέρια/ απότομη αύξηση βάρους > 1 Κg/ week// κυρίως σε πρωτοτόκες μετά την 20η εβδομάδα κύησης// ολιγουρία σε βαριά προεκλαμψία/// χορήγηση αντιϋπερτασικών ιδίως του ασφαλούς μεθυλ-Dopa, πρόληψη εκλαμψίας με θειϊκό μαγνήσιο, επιπλοκές στην κύηση: αποκόλληση πλακούντα, εκλαμψία, ενδομήτριος θάνατος εμβρύου / επιπλοκές στη μητέρα: διάχυτη ενδαγγειακή πήξη, σύνδρομο HELLP -με αιμόλυση, αύξηση ηπατικών ενζύμων και θρομβοπενία, πνευμονικό οίδημα, εγκεφαλική αιμορραγία, καρδιακή/ νεφρική/ ηπατική ανεπάρκεια, ρήξη ήπατος, αντιμετώπιση: επίσπευση τοκετού, χορήγηση κορτιζόνης ώστε να αυξηθεί ο επιφανειοδραστικός παράγων στους πνεύμονες του εμβρύου, πρόληψη της νόσου με ασπιρίνη) , εκλαμψία (τα συμπτώματα της προεκλαμψίας + σπασμοί, αντιμετώπιση με πεντοθάλη, μηχανική υποστήριξη αναπνοής, θειϊκό μαγνήσιο, προστασία γλώσσας από δάγκωμα κατά τους σπασμούς, ΜΕΘ// να γίνει τοκετός εντός 4 -6 ωρών) , πρόωρος τοκετός (<37η εβδομάδα) , Rh ευαισθητοποίηση εμβρύου και ασυμβατότητα Rh (εμβρυϊκός ύδρωπας με αναιμία και ασκίτη-ανασάρκα, πυρηνικός ίκτερος) , διαβήτης στην κύησης (90% διαβήτης κύησης, 10% προϋπάρχων διαβήτης/// συχνότερος ο ινσουλινοεξαρτώμενος - τύπου Ι διαβήτης/// κατηγορίες Α,Β,C,D,E,F,R,H, η κατηγορία Η σχετίζεται με αγγειακά προβλήματα στην καρδιά και συνίσταται διακοπή της κύησης αφού έχει 65% θνησιμότητα/// επιπλοκές: περιγεννητική θνησιμότητα, αύξηση ανάγκης για Καισαρική, μακροσωμία νεογνού ή μικροσωμία σε διαβητική αγγειοπάθεια, τραυματισμός στον τοκετό, δυστοκία ώμου, μαιευτική παράλυση, νεογνική υπογλυκαιμία, υποκαλιαιμία, υπερχολερυθριναιμία, πολυκυτταραιμία/// ανάπτυξη διαβήτη στο 20 - 50% των γυναικών με διαβήτη κύησης και στο 10% των νεογνών τους/// αντιμετώπιση: δίαιτα, ινσουλίνη στο 15 - 20% των ασθενών, τακτικός έλεγχος σακχάρου 1 -2 φορές την εβδομάδα -αν και σήμερα υπάρχουν οι εύχρηστοι ατομικοί μετρητές γλυκόζης/// σε έμβρυο βάρους > 4 κιλών: Καισαρική/// κίνδυνος εμφράγματος μητέρας στην Καισαρική!), επιλόχεια ψύχωση (η μητέρα έχει έντονα ψυχιατρική προβλήματα, νομίζει ότι το μωρό είναι διάολος ή ότι δεν είναι δικό της!, η μητέρα είναι επικίνδυνη για το νεογνό - μπορεί να το σκοτώσει, αλλά και τον εαυτό της - μπορεί να αυτοκτονήσει, απαραίτητη η άμεση ψυχιατρική αντιμετώπιση) , ειλεός από μηκώνιο στο έμβρυο , ρήξη κόλπου , ρήξη περινέου , πρόπτωση μήτρας .
ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΚΕΤΟΥ: γνήσιος τοκετός: ρυθμικές ωδίνες, προοδευτική διαστολή και εξάλειψη του τραχήλου, εμφάνιση βλέννης και μικρής ποσότητας αίματος. Αναγνώριση τοκετού:
A)Rυθμικές και διαλείπουσες ψηλαφητές συστολές της μήτρας με μεσοδιάστημα 10 λεπτά ή λιγότερο και διάρκεια κάθε συστολής 30 sec ή λιγότερο.
B)Εμφάνιση μικρής ποσότητας αίματος και βλέννης από τον κόλπο (αποκόλληση εμβρυϊκών υμένων στον κατώτερο κόλπο).
Γ)Διαστολή τραχήλου - εξέταση από το ορθό ή τον κόλπο. Όταν χωρά ένα δάκτυλο: 2 cm διαστολή. Όταν χωρούν 2 δάκτυλα: 3,5 cm διαστολή (1/3 διαστολής). Όταν χωρούν 3 δάκτυλα: 5,5 cm (1/2 διαστολής). Όταν χωρούν 4 δάκτυλα: 7,5 cm (3/4 διαστολής).
Το 1ο στάδιο τοκετού στην πρωτοτόκο διαρκεί ως 12 ώρες και ενίοτε περισσότερο, ενώ στην πολύτοκο συνήθως 4 - 8 ώρες. Στο 1ο στάδιο συνήθως έχουμε αυτόματη ρήξη των εμβρυϊκών υμένων. Το 2ο στάδιο του τοκετού διαρκεί φυσιολογικά περίπου 1 ώρα, ενώ στην πολύτοκο λιγότερο. Σήμερα, οι παραπάνω χρόνοι έχουν αλλάξει με τη χορήγηση φαρμάκων όπως η οκυτοκίνη.
Γέννηση: κλάμα, αναπνοή , ίκτερος. Εξέταση εμβρύου (υπέρηχοι - ο σάκος κύησης φαίνεται την 5η -6η εβδομάδα, Doppler, καρδιοτοκογραφία -Non Stress Test, μέτρηση αμνιακού υγρού, βιοφυσικό προφίλ).
Επιπλοκές εγκυμοσύνης. Διαγνωσμένο πρόβλημα.

ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ
Είναι η διήθηση του μυομητρίου από έκτοπες εστίες ενδομητρίου. Ενδεχομένως ασυμπτωματικές ή πόνος και ενόχληση στην περίοδο.

ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ
Είναι έκτοπες εστίες ενδομητρικού ιστού στην ωοθήκη, στο περιτόναιο ορθοκολπικού διαφράγματος, στο σιγμοειδές, στον πλατύ σύνδεσμο, και σπανιότερα στον τράχηλο, στο στρογγύλο σύνδεσμο, στην ουροδόχο κύστη, στην σκωληκοειδή απόφυση, στον ομφαλό, σε ουλές λαπαροτομίας, στον πνεύμονα και αλλού.
Συχνά συμφύσεις/ αιμορραγία/ κύστεις στην ωοθήκη (σοκολατοειδείς κύστεις). ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ: πόνος που φθάνει στο μέγιστο στην έμμηνο ρύση και υπαναχωρεί βραδέως. 10% κάνει δυσπαρεύνια (νόσος στο ορθοκολπικό διάφραγμα και στο δουγλάσσειο). Μηνορραγία και πολυμηνόρροια/ 30% στειρότης. Συχνότερα ενδομητρίωση σε γυναίκες με υψηλή κοινωνικοοικονομική στάθμη, άγαμες, άτεκνες, 30 ετών.// Ιστογέννεση: 3 θεωρίες: α)Παλινδρόμηση προϊόντων εμμήνου ρύσεως μέσω των σαλπίγγων. β)Μεταπλασία εμβρυϊκών κυττάρων. γ)Έμβολα ενδομητρικού ιστού μεταφέρονται μέσω λεμφικής ή αιματικής οδού. /// Θεραπεία: α)Φάρμακα: στεροειδή αντισυλληπτικά (π.χ. οξεική μεδρόξυ -προγεστερόνη )/ Νταναζόλη (έχει περιορισμένη ανδρογονική δράση)./ Γεστρινόνη (αντι -οιστρογονική και αντι - προγεστερονική δράση, ήπια ανδρογονική δράση)/ Αγωνιστές GnRH. β)Χειρουργική θεραπεία: ριζική αφαίρεση των 2 ωοθηκών/ αφαίρεση όσο το δυνατόν περισσότερων ενδομητρικών εστιών/ καταστροφή συμφύσεων/ καταστροφή ενδομητρικών εστιών στην ωοθήκη/ Laser μέσω λαπαροσκοπίου και εξάχνωση ενδομητροειδών εστιών και συμφύσεων.

ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ
Δυσπλασία: α)Καλοήθης πλακώδης μεταπλασία. β)CIN 1: ελαφρά δυσπλασία. γ)CIN 2: μέτρια δυσπλασία. δ)CIN 3:έντονη δυσπλασία, in situ καρκίνωμα. (CIN =τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία)/// Το 50% των δυσπλασιών εξαφανίζονται χωρίς θεραπεία και μόλις το 10% φθάνουν σε καρκίνο και το 2% σε διηθητικό καρκίνο/// Μικροδιηθητικό καρκίνωμα: επέκταση κακοήθων κυττάρων μέσω της βασικής μεμβράνης σε βάθος 3 mm. Χαμηλού κινδύνου:CIN1. Υψηλού κινδύνου: CIN2 & CIN3. /// Κύριοι ύποπτοι CIN και καρκίνου τραχήλου: Ιοί ανθρωπίνων θηλωμάτων (ΗPV): τύπου 16, 18, 31, 33, 35, 39: υψηλής βαθμίδος CIN. Επίσης ο HSV τύπου II:ιός απλού έρπητα. /// LowGradeSIL: CIN I + HPV, HighGrade SIL: CIN II, CIN III. ////// Πλακώδης μεταπλασία (αντικατάσταση κυλινδρικού επιθηλίου από πλακώδες): ρόλος HPV: άτυπο πλακώδες επιθήλιο: CIN. //// Η δυσπλασία αφορά κυρίως τη ζώνη μετάπτωσης κυλινδρικού επιθηλίου σε πλακώδες μεταξύ εσωτραχήλου και εξωτραχήλου. Εκεί ξεκινάει η δυσπλασία, τα CIN1 & CIN2 , το CIN3 (in situ καρκίνωμα: όχι διάσπαση βασικής μεμβράνης επιθηλίου), το μικροδιηθητικό καρκίνωμα (διάσπαση βασικής μεμβράνης μερικά mm) και το διηθητικό καρκίνωμα (διάσπαση βασικής μεμβράνης).
Αντιμετώπιση CIN: α)Κρυοχειρουργική. β)Διαθερμία. γ)Laser CΟ2. δ)Κωνοειδής βιοψία. ε)Υστερεκτομία σε γυναίκες μεγαλύτερες των 40 ετών με επίμονα θετικά επιχρίσματα./// Σε δυσπλασία καλύτερα κωνοειδής εκτομή.

ΚΟΛΠΟΣΚΟΠΗΣΗ
Σε αιδοίο, κόλπο, τράχηλο μήτρας. Αρχικά στην κολποσκόπηση πλένουμε με φυσιολογικό ορό για να δούμε τυχόν λευκοπλακία. Μετά βάζουμε οξεικό οξύ: λευκό χρώμα σε βλάβη. Μετά βάζουμε ιώδιο (Schiller’s test): το καφέ σκούρο χρώμα είναι φυσιολογικό (πλακώδες επιθήλιο, περιέχει γλυκογόνο), ενώ το αχυρόχρουν (κίτρινο) εμφανίζεται σε δυσπλασία (όχι γλυκογόνο). Ικανοποιητική κολποσκόπηση: ορατή η ζώνη συνένωσης πλακώδους και κυλινδρικού επιθηλίου και η περιοχή του άτυπου επιθηλίου. Ανώμαλη κολποσκοπική εμφάνιση: άτυπα αγγεία, αυξημένη η μεσοτριχοειδική απόσταση, έντονα λευκό, επίπεδο ομαλού πάχους επιθήλιο.

ΤΕΣΤ ΠΑΠ
Εξωτράχηλος, ενδοτράχηλος, οπίσθιος κολπικός θόλος.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ
95% είναι εκ πλακωδών κυττάρων, 5% αδενοκαρκίνωμα. Αιτιολογία: πρόωρη ηλικία έναρξης σεξουαλικής ζωής, πολλαπλοί ερωτικοί σύντροφοι, σχέση με ιό ανθρώπινων θηλωμάτων HPV τύπου 16, 18, 31, 33 (ιστολογικά: κοιλοκύτταρα στο 80% των δυσπλασιών). Χρειάζονται 10 έτη για να γίνει in situ καρκίνωμα. Επίσης παράγοντες: χαμηλά κοινωνικο - οικονομικά στρώματα, ενεργητικό ή παθητικό κάπνισμα, πρώτη εγκυμοσύνη σε μικρή ηλικία, μεγάλος αριθμός κυήσεων και μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ τους, κακή υγιεινή και πιθανές εκτρώσεις, αφροδίσια νοσήματα, χρόνια τραχηλίτιδα. Μεταστάσεις: κατά συνέχεια ιστού, παραμήτρια, κολπικό τοίχωμα, ουροδόχος κύστη, έντερο, ιερό πλέγμα, τραχηλικοί σύνδεσμοι, παρατραχηλικοί λεμφαδένες και από εκεί στους έξω λαγόνιους λεμφαδένες//// Διάγνωση: βιοψία.
Σταδιοποίηση: Στάδιο 0: CIN3 (in situ καρκίνωμα)/ Στάδιο Ια: μικροδιηθητικό καρκίνωμα που επεκτείνεται > 3 mm της βασικής μεμβράνης/ Στάδιο Ιb: ο όγκος περιορίζεται στον τράχηλο ή στη μήτρα/ Στάδιο ΙΙα: επέκταση προς τον κόλπο - στα άνω 2/3 του/ Στάδιο ΙIb: επέκταση στα παραμήτρια, χωρίς να φθάνει στο πυελικό τοίχωμα/ Στάδιο ΙΙΙ: επέκταση προς το κάτω τριτημόριο του κόλπου ή στο τοίχωμα της πυέλου/ Στάδιο IV επέκταση μέσω του κόλπου στην ουροδόχο κύστη ή στο ορθό ή σε απομακρυσμένα όργανα.
Θεραπεία: στα στάδια Ib και IIa τα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά είτε με χειρουργική θεραπεία, είτε με ακτινοθεραπεία. Θεραπεία: Στάδιο Ι: ακτινοθεραπεία/ Στάδιο ΙΙ και ΙΙΙ: ακτινοθεραπεία ή εγχείρηση και συμπληρωματική ακτινοθεραπεία/ Στάδιο IV: ακτινοθεραπεία σε απομακρυσμένες μεταστάσεις. Σε διήθηση ουροδόχου κύστης ή ορθού γίνεται εξεντέρωση πρόσθια ή οπίσθια αντίστοιχα. Εγχειρήσεις: α)Υστερεκτομία κατά Werthein: αφαίρεση μήτρας, εξαρτημάτων, μεγάλου μέρους του κόλπου και των λεμφαδένων. β)Αποκόλληση εν μπλοκ: αφαίρεση πυελικών λεμφαδένων, λίπους, μήτρας, κόλπου. γ)Ριζική κολπική υστερεκτομία. δ)Πυελική εξεντέρωση: σε διήθηση ουροδόχου κύστεως (πρόσθια εξεντέρωση) ή ορθού (οπίσθια εξεντέρωση).
Αντιμετώπιση άλγους σε προχωρημένο καρκίνο τραχήλου: α)Ενδοραχιαία έγχυση φαινόλης. β)Προσθιοπλάγια χορδοτομή. γ)Αμφοτερόπλευρη χορδοτομή. δ)Οπίσθια ριζοτομία.

ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ ΜΗΤΡΑΣ
α)Αδενωματώδεις ή βλεννώδεις. Συμπτώματα: αυξημένη ποσότητα αίματος στην έμμηνο ρύση/ μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία/ ήπιο άλγος/ μεσοκυκλική αιμορραγία (κηλίδωση). β)Πλακουντιακοί πολύποδες: επιβίωση χοριακού ιστού από πρόσφατη εγκυμοσύνη. Θεραπεία πολυπόδων: εξαίρεση ή αφαίρεση με απόξεση.

ΛΕΙΟΜΥΩΜΑΤΑ (ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ) ΜΗΤΡΑΣ
Είναι περιγεγραμμένοι όγκοι λείων μυών με υπόστρωμα ινώδους ιστού. Είναι ο συνηθέστερος όγκος στις γυναίκες (20%), ιδίως > 35 ετών. Καθιστούν τη μήτρα ογκώδη και ανώμαλη και αυξάνουν το μέγεθος της κοιλότητας (αποβολή μεγαλύτερης επιφάνειας ενδομητρίου στην έμμηνο ρύση). Συνοδεύονται από στειρότητα. Είδη: υπορογόνιο, υποβλεννογόνιο, τραχηλικό, ενδοτοιχωματικό, πολυποειδές (μισχωτό, κάνει δυσμηνόρροια). Στη μήτρα προκαλούν ψηλαφητό όγκο. Επίσης, μπορεί να προκαλέσουν συχνουρία, μετατόπιση ουροδόχου κύστεως, κατακράτηση ή ακράτεια ούρων και δυσκοιλιότητα.
Διάγνωση: αυξημένη απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση σε γυναίκες συνήθως 40 ετών/ Ενδεχομένως ψηλάφηση από την κοιλιά/ υπέρηχοι/ λαπαροσκόπηση. //// Επιπλοκές: σαρκωματώδης εξαλλαγή (σπάνια: 0,1 - 1%). β)Εκφύλιση: νεκροβίωση (ερυθρά εκφύλιση) στην κύηση με πόνο. Επίσης μπορεί υαλοειδής, βλεννώδης κυστική εκφύλιση. γ)Συστροφή μίσχου ινομυώματος σε πολυποειδές, βλεννώδες ινομύωμα: οξεία κοιλία. //// Θεραπεία: τα μικρά ασυμπτωματικά ινομυώματα αγνοούνται. Στα μεγαλύτερα και συμπτωματικά: ινομυωματεκτομή -εκπυρήνιση ινομυώματος ή ενδεχομένως υστερεκτομή (π.χ. σε μεγάλο ινομύωμα και γυναίκα > 40 ετών).

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ
Είναι από τους συνηθέστερους καρκίνους στη γυναίκα. Συνήθως αφορά μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Προδιαθεσικοί παράγοντες: άγαμες, έγγαμες με στειρότητα, επαναλαμβανόμενες εκτρώσεις, καθυστέρηση εμμηνόπαυσης, μηνορραγία, παχυσαρκία, υπέρταση, γλυκοζουρία, σακχαρώδης διαβήτης, λήψη οιστρογόνων, θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, άτοκες, ανωοθυλακιορρηξία και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, λήψη ταμοξιφαίνης για καρκίνο μαστού. Κοινή συνιστώσα στα παραπάνω είναι η οιστρογονική έκθεση.
Διάγνωση: κλασματική απόξεση και ιστολογική εξέταση ξεσμάτων. Ιστολογικός τύπος: α)60% αδενοκαρκίνωμα (υψηλής διαφοροποίησης ή ανομοιόμορφης διαφοροποίησης ή 3ου βαθμού - αδιαφοροποίητο). Β)Αδενοακάνθωμα ή αδενοπλακώδες καρκίνωμα. γ)Καρκίνωμα εκ διαυγών κυττάρων. Σταδιοποίηση (κατά FIGO): Στάδιο 0: ιστολογικά ευρήματα ύποπτα, αλλά όχι πειστικά/ Στάδιο Ι: όγκος περιορισμένος στο σώμα της μήτρας/ Στάδιο Ια: μήκος κοιλότητας <_8 cm/ ΣτάδιοΙb: μήκος κοιλότητας >8 cm/ Στάδιο ΙΙ: επέκταση στον τράχηλο/ Στάδιο ΙΙΙ: επέκταση όγκου πέρα από τη μήτρα, αλλά δεν εξέρχεται από την πύελο, ούτε διηθεί ουροδόχο κύστη ή έντερο/ Στάδιο IV: διήθηση ορθού ή ουροδόχου κύστης, καθώς και απομακρυσμένων ιστών π.χ. ήπαρ.
Μεταστάσεις: α)Τοπικά: διήθηση μυομητρίου και κολπικού τοιχώματος. Β)Φλεβική οδός: πυελικοί λεμφαδένες (+ έσω λαγονίων, παραμητρίων, ωοθηκών και κόλπου). Μέσω σαλπίγγων. γ)Απομακρυσμένες μεταστάσεις, περιτόναιο, πνεύμονες (σπάνια), ήπαρ, σπονδυλική στήλη, οστά.

Πενταετής επιβίωση: Στάδιο Ια και Ιβ: 80%, στάδιο ΙΙ: 50%, στάδιο ΙΙΙ:30% και στάδιο ΙV: 10%//// Αντιμετώπιση: α)Υστερεκτομία και σαλπιγγο - ωοφορεκτομία. β)Αρχικά τροποποιημένη ενδοκοιλοτική ακτινοβολία και μετά ριζική υστερεκτομία με εξαίρεση όσο το δυνατόν περισσότερου παραμητρικού και κολπικού ιστού και πυελικών λεμφαδένων. Σε μη κατάλληλη ασθενή για χειρουργείο γίνεται θεραπεία με προγεσταγόνα και ακτινοθεραπεία.

ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΣΑΛΠΙΓΓΩΝ
α)Υποτυπώδης (ταινιοειδής) ωοθήκη σε περίπτωση ωοθηκικής δυσγενεσίας. β)Απουσία της 1 ωοθήκης. γ)Έλλειψη των σαλπίγγων (σπάνια). δ)Ατελής ανάπτυξη σαλπίγγων.

ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΜΗΤΡΑΣ
α)Έλλειψη ή υποτυπώδης μήτρα - ταινιοειδής μήτρα. β)Διπλή - δίκερως μήτρα: ι)Δίδελφυς. ιι)Δίκερως. ιιι)Δίκερως διτράχηλος. ιν)Υποτυπώδες κέρας. γ)Μονόκερως μήτρα.

ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΚΟΛΠΟΥ
α)Έλλειψη του γεννητικού συστήματος πλην του κατώτερου τριτημορίου του κόλπου. β)Πλήρης έλλειψη του κόλπου. γ)Διπλός κόλπος.

ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΑΙΔΟΙΟΥ
α)Διπλό αιδοίο. β)Έκτοπη ουροδόχος κύστη.

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΑΜΑΡΑΣ
α)Προδρομικός πρωκτός. β)Κολπικός πρωκτός.

ΑΙΔΟΙΪΚΗ ΕΝΔΟΕΠΙΘΗΛΙΑΚΗ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ (VIN)
Μετά από εφαρμογή οξεικού οξέος οι περιοχές με υπερπλασία φαίνονται σαν λευκωπές κηλίδες. VINI: ήπια δυσπλασία ή ήπια ατυπία, VINII: μέτρια δυσπλασία ή μέτρια ατυπία, VINIII: βαρειά δυσπλασία ή βαρειά ατυπία in situ - καρκίνωμα. Ηλικίες με VIN: Μ.Ο. 37 ετών, κορύφωση 28 ετών.

ΝΟΣΟΣ ΒΟWΕΝ ΑΙΔΟΙΟΥ
Απολεπισμένες ερυθηματώδεις πλάκες, πάχυνση και αποσύνθεση της επιδερμίδας, κύτταρα Bowen.

ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ
Ερυθηματώδης ερεθιστική πλάκα που γίνεται εκζεματώδης, κύτταρα Paget.

ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΑΙΔΟΙΟΥ
Επιθηλίωμα: διηθητικός καρκίνος. Συχνότερα στα μεγάλα χείλη και την κλειτορίδα. Ιστολογικά: συνήθως καρκίνος εκ πλακωδών κυττάρων και σπανιότερα μελάνωμα, καρκίνος βασικών κυττάρων και σάρκωμα. /// Μπορεί κνησμός ή ασυμπτωματικός όγκος μέχρι να εξελκωθεί. Επέκταση με λεμφική οδό σε επιπολής και εν τω βάθει βουβωνικούς λεμφαδένες. Ενίοτε επέκταση σε έσω λαγόνιους λεμφαδένες. // Θεραπεία: ριζική αιδοιεκτομία με εξαίρεση των επιπολή και εν τω βάθει βουβωνικών λεμφαδένων και των λεμφαδένων της έξω λαγονίου.

ΕΝΔΟΕΠΙΘΗΛΙΑΚΗ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ (VAIN)
VAIN I, II, III(in situ καρκίνωμα). Αιτιολογία (+καρκίνος κόλπου): HPV. Επίσης αδένωση κόλπου (παλιότερα λήψη DES διαιθηλοστιλβεστρόλης σε εγκύους: πρόβλημα στις κόρες).

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΚΟΛΠΟΥ
Κλινική εικόνα: συνήθως η ασθενής βρίσκεται στην εμμηνοπαυσιακή ηλικία και παρατηρείται αιμορραγία και υπερέκκριση. Αν προσβληθεί η ουροδόχος κύστη έχουμε πόνο και δυσουρία. / Ιστολογικός τύπος: 85% επιθηλιώματα, 15% μελανώματα, σαρκώματα, αδενοκαρκινώματα, καρκίνος εκ διαυγών κυττάρων. /// Εντόπιση: άνω, μέσο ή κάτω τριτημόριο. Βαρύτερη πρόγνωση στο κάτω τριτημόριο (επέκταση σε βουβωνικούς λεμφαδένες και διήθηση ουροδόχου κύστεως). Στάδια: Στάδιο 0: ενδοεπιθηλιακός καρκίνος / ΣτάδιοΙ: περιορισμένος στο κολπικό τοίχωμα/ Στάδιο ΙΙ: διήθηση ιστών κάτω από τον κόλπο/ Στάδιο ΙΙΙ: επέκταση στο πυελικό τοίχωμα/ Στάδιο ΙV: επέκταση σε άλλα σπλάγχνα //// Πενταετής επιβίωση: στάδιο Ι: 70 - 80%, στάδιο ΙΙ: 30 - 40%, στάδιο ΙΙΙ: 20 - 40%, στάδιο ΙV: 0 -30%/// Αντιμετώπιση: Στάδιο 0: τοπική κρέμα 5FU (5 φθόριο - ουρακίλη). Στάδιο Ι: ακτινοθεραπεία, ριζική υστερεκτομία, κολπεκτομία, λεμφαδενεκτομία: ίαση > 80%. Στάδιο ΙΙ: εξεντέρωση, παρηγορητική ακτινοθεραπεία. ///// Καρκίνος του κόλπου στις κόρες των μανάδων που έπαιρναν διαιθυλο -στιλβεστρόλη (DES).

ΕΚΤΟΠΗ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ
Είναι η εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου έξω από τη μήτρα, σχεδόν πάντα μέσα στη σάλπιγγα. Συχνότητα: 1/300 τοκετούς. Επίσης, εμφύτευση σε πυελικό περιτόναιο και σπάνια σε ήπαρ, σπλήνα, δουγλάσειο, στομάχι, έντερο, τράχηλος, ωοθήκη.
Προδιαθεσικά αίτια: α)Φλεγμονώδης νόσος της πυέλου (PID): 50% σαλπιγγίτιδα ή ιστορικό λοίμωξης (+γονόρροια που συνδυάζονται συνήθως με χλαμύδια, + φυματίωση γεννητικών οργάνων). β)Ενδομήτριες αντισυλληπτικές συσκευές: μπορεί να κάνουν φλεγμονή. γ)Μετανάστευση ωαρίου στην αντίθετη σάλπιγγα. δ)Ενδοκρινικά αίτια: προλακτίνη (PRL): μείωση κινητικότητας κροσσών. Επίσης, χορήγηση HPG/ HCG για στειρότητα.
Θέσεις εμφύτευσης: λήκυθος και λιγότερο συχνά ο ισθμός. /// Ρήξη σάλπιγγας: α)Ενδοσαλπιγγική (ρήξη μέσα στον αυλό της σάλπιγγας). β)Ρήξη μέσα στην περιτοναϊκή κοιλότητα (συνήθως πριν την 8η εβδομάδα αν είναι στον ισθμό). γ)Ενίοτε οπισθοπεριτοναϊκή ρήξη μεταξύ των πετάλων του πλατέος συνδέσμου. /// Διαγνωστικά: α)Πόνος υπογαστρίου. Αν το αίμα φθάσει στο διάφραγμα και ερεθίσει το φρενικό νεύρο, μπορεί ο πόνος να αντανακλά στον ώμο. β)Κολπική αιμορραγία (στο 75%) από τη μείωση των οιστρογόνων. γ)Εσωτερική αιμορραγία: προοδευτική (αναιμία) ή έντονη (καταπληξία). Μπορεί βραδεία σταγονοειδής αιμορραγία. δ)Κολπική εξέταση: ευαισθησία σάλπιγγας που φέρει το κύημα ή του δουγλασείου σε πυελική αιματοκήλη. ε)Ερεθισμός περιτοναίου: μυϊκή αντίσταση, συχνουρία, πυρετική κίνηση (αργότερα). στ)(+)β - HCG. ζ)Σημεία και συμπτώματα πρώιμης εγκυμοσύνης. η)Εξέταση κοιλίας: ευαισθησία στον έναν ή στον άλλο βόθρο. Σε ενδοπεριτοναϊκή αιμορραγία: γενική ευαισθησία και αντίσταση κοιλιακών τοιχωμάτων στην ψηλάφηση.
Διάγνωση: α)Εξέταση στο χειρουργείο. β)Απόξεση: ανεύρεση μόνον φθαρτού: έκτοπη εγκυμοσύνη. Απουσία χοριακών λαχνών. γ)Λαπαροσκόπηση. δ)Παρακέντηση οπισθίου δουγλασείου χώρου με χοντρή βελόνα μέσω του οπισθίου κολπικού θόλου για αίμα. ε) (+) β - HCG.
Θεραπεία: α)Αντιμετώπιση αιμορραγίας και καταπληξίας. β)Έλεγχος αιμορραγίας: σαλπιγγεκτομία ή ενδεχομένως σαλπιγγο -ωοφορεκτομία. γ)Συντηρητική λαπαροσκοπική χειρουργική με μιφεπριστόνη και προσταγλανδίνες για την αποβολή του κυήματος μέσω των κροσσών. δ)Επίσης, η μεθοτρεξάτη (ΜΤΧ) είναι αποτελεσματική σε επιλεγμένες ασθενείς με μικρής μάζας έκτοπη κύηση που δεν παρουσιάζει ρήξη. //// Εξέλιξη: α)Σαλπιγγική κύηση: ρήξη ή έκτρωση ή σπάνια απορρόφηση. β)Κοιλιακή κύηση: απορρόφηση εμβρύου ή μπορεί να διέλθει από το ορθό ή να αποτιτανωθεί (σχηματιμός λιθοπαιδίου). γ)Τραχηλική κύηση (σπάνια): έντονη αιμορραγία. δ)Ωοθηκική κύηση (1%). Σπάνια ρήξη.

ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΗΣ
Ι)Πρωτοπαθείς επιθηλιακοί όγκοι: α)Βλεννώδες κυσταδένωμα ή κυσταδενοκαρκίνωμα. β)Ορώδες κυσταδένωμα. γ)Ενδομητρίωμα ή ενδομητροειδές καρκίνωμα. δ)Καρκίνος εκ διαυγών κυττάρων. ε)Όγκος του Brenner. ΙΙ)Ορμονοπαραγωγικοί όγκοι: ι)Όγκοι που παράγουν οιστρογόνα: α)Κοκκιοκυτταρικοί όγκοι. β)Θήκωμα. ιι)Όγκοι που παράγουν ανδρογόνα: α)Αρρενοβλάστωμα. β)Πυλαιοκυτταρικός όγκος. γ)Λιποειδοκυτταρικός όγκος. ΙΙΙ)Όγκοι στρώματος: ινομύωμα και σάρκωμα. ΙV)Όγκοι γεννητικών κυττάρων: α)Δυσγονίωμα. β)Τεράτωμα. γ)Γοναδοβλάστωμα. δ)Όγκος λεκιθικού ασκού. ε)Καρκινοειδές. στ)Όγκος θυρεοειδούς. ζ)Χοριοκαρκίνωμα. V)Όγκος Krukenberg: δευτεροπαθής όγκος ωοθήκης με πρωτοπαθή όγκο στο στομάχι.
Αντιμετώπιση: α)Σφηνοειδής εκτομή: σε μερικές ασθενείς με νόσο των πολυκυστικών ωοθηκών. β)Κυστεκτομή: εκπυρήνιση όγκου από την κάψα του ωοθηκικού ασκού. γ)Ωοθηκεκτομή (ενώ ωοφορεκτομή= αφαίρεση της ωοθήκης που δεν έχει όγκο).

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΗΣ
Είναι η συχνότερη αιτία θανάτου από κακοήθειες γεννητικού στη γυναίκα. Σταδιοποίηση: Στάδιο Ι: ο όγκος περιορίζεται στις ωοθήκες. Ια: διόγκωση μόνον στην μία ωοθήκη, χωρίς ασκίτη. Στάδιο Ιb: διόγκωση και στις 2 ωοθήκες, χωρίς ασκίτη. Στάδιο Ιc: ασκίτης ή θετικά κυτταρολογικά επιχρίσματα περιτοναϊκού υγρού. Θεραπεία: Στάδιο Ια και Ιb: χειρουργική. Στάδιο Ιc: χειρουργική + χημειοθεραπεία.
Στάδιο ΙΙ: πυελική επέκταση. ΙΙα: μετάσταση στη μήτρα και στις σάλπιγγες. ΙΙb: μετάσταση και σε άλλα πυελικά όργανα. ΙIc: μετάσταση και σε άλλα πυελικά όργανα + ασκίτης. Θεραπεία: χειρουργική + χημειοθεραπεία. /// Στάδιο ΙΙΙ: εξωπυελική ενδοπεριτοναϊκή μετάσταση και/ή (+) οπισθοπεριτοναϊκοί λεμφαδένες ή απουσία εξωπυελικής μετάστασης, αλλά συμμετοχή του λεπτού εντέρου ή του επιπλόου. Θεραπεία: χειρουργική εκτομή όσο το δυνατόν μεγαλύτερης έκτασης + χημειοθεραπεία. Στάδιο ΙV: απομακρυσμένες μεταστάσεις, πλευριτικό εξίδρωμα με (+) κυτταρολογικά επιχρίσματα. Θεραπεία: χειρουργική εκτομή όσο το δυνατόν μεγαλύτερης έκτασης προσβεβλημένης περιοχής με πιθανή κολοστομία + χημειοθεραπεία + ακτινοθεραπεία (παρηγορητική).
Μετάσταση: α)Άμεση επέκταση σε γειτονικούς ιστούς: περιτόναιο, μήτρα, ουροδόχος κύστη, επίπλουν. β)Μέσω σπλαγχνικής κοιλότητας. γ)Λεμφική οδός: παραορτικοί λεμφαδένες και ενίοτε πυελικοί ή βουβωνικοί λεμφαδένες. Επίσης μέσω των λεμφαγγείων επέκταση στην κάτω πλευρά του διαφράγματος: υπο -υπεζωκοτικοί λεμφαδένες και υπεζωκότας. δ)Αιματογενής οδός: ήπαρ, πνεύμονες.
Χειρουργική επέμβαση σε καρκίνο ωοθήκης: α)Κατάταξη καρκίνου (σταδιοποίηση). β)Αφαίρεση όσο το δυνατόν περισσότερου καρκινικού ιστού. Κάθετη τομή. Επισκόπηση όλης της κοιλότητας + ήπαρ, υποδιαφραγματικό χώρο, έντερο, μεσεντέριο, επίπλουν, αορτικούς λεμφαδένες. γ)Αφαίρεση οργάνων + μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες, επίπλουν, σκωληκοειδή απόφυση. Ενδεχομένως μερική εκτομή ουροδόχου κύστεως και εντέρου. δ)Οι μεγάλες κύστεις παρακεντούνται πριν αφαιρεθούν χειρουργικά. ε)Για κυτταρολογική εξέταση: δείγματα ασκιτικού υγρού ή περιτοναϊκών πλύσεων. Λήψη κυτταρολογικού επιχρίσματος από την κάτω πλευρά του διαφράγματος.
Αντιμετώπιση: α)Χειρουργική αφαίρεση όσο το δυνατόν περισσότερου καρκινικού ιστού. β)Εντατική χημειοθεραπεία με σισπλατίνη ή καρβοπλατίνη και πακλιταξέλη. . γ)Σπάνια μπορεί μιας δεύτερης ματιάς λαπαροτομία ή λαπαροσκόπηση. δ)Συνδυασμός με ακτινοθεραπεία.

ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΑΙΔΟΙΟΥ
Ια: Βλάβες 2 εκατ. ή και μικρότερες στην περιοχή του αιδοίου ή του περινέου και με διήθηση στο στρώμα όχι βαθύτερα από ένα χιλιοστό. Ιβ: Βλάβες 2 εκατ. Ή και μικρότερες στην περιοχή του αιδοίου ή του περινέου και με διήθηση στο στρώμα βαθύτερα από ένα χιλιοστό. ΙΙΙ: Καρκίνος στο αιδοίο ή/και στο περίνεο μεγαλύτερος από 2 εκατ. Κατά τη μέγιστη διάσταση. Στα παραπάνω όχι μετάσταση σε λεμφαδένες. ΙΙΙ: Καρκίνος ανεξαρτήτως μεγέθους με: α) Παράπλευρη εξάπλωση στο κάτω μέρος της ουρήθρας ή/και στον πρωκτό ή/και β)μετάσταση τοπική στα ομόπλευρα λεμφογάγγλια. ΙVα:O καρκίνος εισβάλλει στο ανώτερο τμήμα της ουρήθρας, στον βλεννογόνο της ουροδόχου κύστης ή του ορθού ή στα οστά ή/και τα τοπικά λεμφογάγγλια. IVβ: Κάθε απομακρυσμένη μετάσταση, συμπεριλαμβανομένων και των λεμφαδένων της πυέλου.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΑΙΔΟΙΟΥ: ριζική αιδοιεκτομή και αμφοτερόπλευρη εκτομή των βουβωνικών λεμφαδένων ή ριζική ημι-αιδοιεκτομή με αφαίρεση των σύστοιχων βουβωνικών λεμφαδένων -σε μικρότερο μέγεθος καρκίνου (π.χ. 1 εκατοστό).

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (ΣΥΝΔΡΟΜΟ STEIN -LEVENTHAL)
Οι ανωμαλίες της περιόδου ξεκινούν περίπου την περίοδο της εμμηναρχής.// 80% δευτεροπαθής αμηνόρροια και/ή ολιγομηνόρροια. Σπάνια πρωτοπαθής αμηνόρροια. // 70% υπερβολική τριχοφυία και ακμή// 50% παχυσαρκία// 75% στειρότητα λόγω ανωορρηξίας// ανωμαλίες στα λιπίδια συχνά// συχνά μη φυσιολογική ανοχή στη γλυκόζη, αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερινσουλιναιμία// Ακάνθωση nigricans: γκρίζος - καφέ, ενίοτε θηλωματώδης, αποχρωματισμός του δέρματος συνήθως στο λαιμό, βουβωνική χώρα και μασχάλες. Σύνδρομο HAIR -AN: υπερανδρογοναιμία, αντίσταση στην ινσουλίνη και ακάνθωση nigricans.
Βιοχημικά: α)Ανωμαλία του κύκλου λόγω μειωμένης ωοθυλακιορρηξίας ή ανωορρηξίας. β)Υπερβολικός αριθμός μικρών, περιφερειακών ωοθυλακίων ορατών στο πυελικό υπερηχογράφημα. γ)Βιοχημικός (αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης στον ορό) ή/και κλινικός (υπερβολική τριχοφυία, ακμή) υπερανδρογονισμός. δ)Στον ορό LH/FSH >2. ε)Τα συμπτώματα αρχίζουν περίπου στην εφηβεία. στ)50% παχυσαρκία. ζ)Αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερινσουλιναιμία. η)Στειρότητα λόγω ανωορρηξίας.

ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ

Ρόλος HPV και HSV (II) στον καρκίνο, ενδεχομένως ιστολογική εξέταση , πέρα από το γεννητικό, σε πρωκτό και φάρυγγα!): ηλικία εμμηναρχής , συχνότητα και διάρκεια έμμηνων ρύσεων , ποσότητα αίματος στην περίοδο , τελευταία περίοδος , αίμα μεταξύ των έμμηνων ρύσεων , ηλικία εμμηνόπαυσης , πόσες φορές και πότε έπαθε σαλπιγγίτιδα.
Επίσης πολλαπλοί ερωτικοί σύντροφοι , σύντροφος που είχε στο παρελθόν πολλές ερωτικές συντρόφους , έναρξη σεξουαλικής ζωής σε μικρή ηλικία , ανήκει σε χαμηλό κοινωνικοοικονομικό στρώμα , κάπνισμα (ενεργητικό ή παθητικό) , 1η εγκυμοσύνη σε μικρή ηλικία , μεγάλος αριθμός κυήσεων , χρόνια τραχηλίτιδα (τα παραπάνω είναι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας), άγαμη , έγγαμη με στειρότητα , οιστρογόνα , ορμονική θεραπεία υποκατάστασης , οιστρογονοεκκριτικοί όγκοι ωοθήκης , παχυσαρκία , άτοκη , γλυκοζουρία , σακχαρώδης διαβήτης , υπέρταση , καθυστέρηση εμμηνόπαυσης , ανωοθυλακιορρηξία (σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) , ταμοξιφαίνη (για καρκίνο μαστού ή μελάνωμα) , επαναλαμβανόμενες εκτρώσεις (τα παραπάνω είναι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του ενδομητρίου) , πόνος στο υπογάστριο , μεσοκυκλική αιμορραγία με κηλίδωση (πολύποδας, πολυποειδές ινομύωμα) , αυξημένη απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση σε γυναίκα συνήθως 40 ετών (ινομύωμα μήτρας;) , σεξ κατά την περίοδο (κίνδυνος ενδομητρίωσης) , πρωκτικό σεξ , στοματικό σεξ , αίμα μετά τη συνουσία , αμηνόρροια , δυσμηνόρροια , ολιγομηνόρροια , πρώιμη ήβη , καθυστερημένη ήβη , προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο (PMS) , υπερτρίχωση , αντισυλληπτικά , ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (προσοχή στο συχνό έλεγχο του μαστού για καρκίνο, ιδίως αν λαμβάνει οιστρογόνα χωρίς προγεσταγόνα) , λήψη ορμονών , δυσπαρευνία , πόνος πυελικός , υπογονιμότητα , εμμηνόπαυση , προβλήματα εμμηνόπαυσης (εμμηνόπαυση μέσος όρος στα 51,4 έτη, διάγνωση κυρίως με ανωοθυλακιορρηξία και αύξηση της FSH, συμπτώματα όπως εξάψεις, εφιδρώσεις, οστεοπόρωση, καρδιοπάθειες, νευροψυχιατρικά προβλήματα, κατάθλιψη, ατροφία κολπικού επιθηλίου και έξω τριτημορίου της ουρήθρας) , κλιμακτήριος , αιμορραγία μετά την κλιμακτήριο , εκκρίσεις από τον κόλπο , κνησμός αιδοίου (μπορεί καρκίνος σε χρόνιο κνησμό) , οζίδια , ινομύωμα μήτρας , καθ’ έξιν αποβολές , αριθμός αποβολών , ημερομηνία τελευταίας εγκυμοσύνης , συνολικός αριθμός κυήσεων , αριθμός εκτρώσεων , αριθμός εμβρύων που επέζησαν , πόσες αποξέσεις έχει κάνει (σε πολλές αποξέσεις δημιουργούνται συμφύσεις και κίνδυνος δευτεροπαθούς αμηνόρροιας) , αδυναμία σύλληψης εδώ και έναν τουλάχιστον χρόνο (πολλά τα αίτια όπως σαλπιγγίτιδες, συμφύσεις, ινομυώματα, όχι σεξ στις γόνιμες ημέρες, σπάνια σεξ κτλ) , διαμαρτία στην διάπλαση της μήτρας (καθ’ έξιν αποβολές) , πρόπτωση μήτρας , οπίσθια κλίση μήτρας , κυστεοκήλη , ορθοκήλη , εντεροκήλη , έκκριμα τραχήλου , κνησμός εφηβαίου , ενδομητρίωση , κολπίτιδα , τραχηλίτιδα , ενδομητρίτιδα , σαλπιγγίτιδα , ωοθηκίτιδα , εξαρτηματίτιδα (φλεγμονή σάλπιγγας, ωοθήκης και πλατέος συνδέσμου) , περιτονίτιδα , AIDS , ηπατίτιδα Β , κύστη ωοθήκης , τεράτωμα ωοθήκης , σύνδρομο Mittelschmerz (μεσοκυκλικός πόνος - 14η ημέρα στο ιδίως υπογάστριο με κηλίδες αίματος ή καφεδοειδής έκκριση στην ωοθυλακιορρηξία) , σύνδρομο υπερδιέγερσης ωοθηκών (π.χ. σε εξωσωματική γονιμοποίηση/ ηλεκτρολυτικές διαταραχές, θρομβοεμβολές, μείωση νεφρικής λειτουργίας, οξέωση) , λήψη ψυχοφαρμάκων (παχυσαρκία, μείωση libido) , συστροφή κύστεως ωοθήκης , αιμορραγία γεννητικών οργάνων , δυσπαρευνία , υστερεκτομία , καρκίνος αιδοίου , καρκίνος τραχήλου μήτρας , πολύποδες μήτρας , πρόπτωση μήτρας , καρκίνος ενδομητρίου , πρόπτωση κόλπου , κύστη ωοθήκης , καρκίνος ωοθήκης (μπορεί ασκίτης, μπορεί διόγκωση κοιλιάς και η γυναίκα να νομίσει ότι είναι έγκυος!) , πολυκυστικές ωοθήκες , εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση , πνευμονική εμβολή , διάχυτη ενδαγγειακή πήξη , σύφιλη , μαλακό έλκος (αιμόφιλος Ducrey), αφροδίσιο κοκκίωμα (Donovania granulomatis), βουβωνικό λεμφοκοκκίωμα (χλαμύδια) , γονόρροια , σύνδρομο Turner ή γοναδική δυσγενεσία (44 +ΧΟ, όχι ή ελάχιστη ανάπτυξη ωοθυλακίων, παιδικά χαρακτηριστικά φύλου, βραχύ ανάστημα, ευρύς θώρακας, δερματικά πτερύγια λαιμού, στειρότητα) , θήλυς ψευδερμαφροδιτισμός (σύνδρομο υπερπλασίας επινεφριδίων, υπερπαραγωγή ανδρογόνων, μεγέθυνση κλειτορίδος ως την παρουσία έξω γεννητικών οργάνων άρρενος) , γνήσια γοναδική δυσγενεσία (όχι ωοθήκες) , διφυής μήτρα με διπλό κολεό , τοξοειδής (καρδιόμορφη) μήτρα , δίκερως μήτρα , δίκερως μήτρα με μονήρη τράχηλο και υποπλαστικό κέρας , ατρησία τραχήλου, ατρησία κολεού (κόλπου) , αμηνόρροια (> από 6 μήνες από την τελευταία εμμηνορρυσία/ αίτια: ανωοθυλακιορρηξία ή διαταραχή οδού εκροής, αδένωμα υπόφυσης, σύνδρομο άδειας σέλας, ωοθηκική ανεπάρκεια/ εργαστηριακή διάγνωση: σε αύξηση PRL ενδεχομένως αδένωμα υπόφυσης - απεικονιστικός έλεγχος , σε φυσιολογική ή ελαφρά αύξησή PRL τότε αν αυξημένο το TSH τότε υποθυρεοειδισμός, αλλιώς ιδιοπαθής υπερπρολακτιναιμία που αντιμετωπίζεται με βρωμοκρυπτίνη ή αδένωμα υπόφυσης/ σε υψηλή FSH και υψηλά οιστρογόνα στο αίμα μπορεί μη ανταποκρινόμενες στα οιστρογόνα ωοθήκες, σε χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων μπορεί ωοθηκική ανεπάρκεια, σε χαμηλή FSH - υψηλή LH προσδιορισμός ανδροστενδιόνης και τεστοστερόνης: σε αύξησή τους μπορεί ωοθηκικός όγκος ή σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, επίσης σε πρωτοπαθή αύξηση της FSH μπορεί γοναδική δυσγενεσία) , αρρενοποίηση σε γυναίκα (κλινικά: αύξηση τρίχωσης ή μείωση ως διακοπή εμμήνου ρύσεως, ατροφία ή μη ανάπτυξη μαστών, μεγέθυνση κλειτορίδας, βαθιά φωνή και σε εκσεσημασμένες περιπτώσεις παρατηρείται ανάπτυξη μυών άρρενος τύπου και μεγέθυνση θυρεοειδούς χόνδρου/ αίτια: όγκος ωοθήκης, καθυστερημένη έναρξη υπερπλασίας επινεφριδίων, νόσος υποθαλάμου ή υπόφυσης, χρωμοσωμικές ανωμαλίες - σύνδρομο ορχικής θηλεοποίησης) , σύνδρομο Stein - Leventhal - σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (αύξηση σχέσης LH/FSH, ελαφρά αύξηση τεστοστερόνης, αμηνόρροια ή αραιομηνόρροια, υπερτρίχωση σε πρόσωπο και σώμα, παχυσαρκία, δυσανεξία στη γλυκόζη, αύξηση ανδρογόνων, οιστρογόνων και LH, ανωοθυλακιορρηξία) , υπερτρίχωση ή αλλιώς δασυτριχισμός (αίτια: ιδιοπαθής υπερτρίχωση, υπερευαισθησία τελικού οργάνου, γοναδοτροπινοεξαρτώμενη υπερεπάρκεια ανδρογόνων, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, παθήσεις ωοθηκών ή επινεφριδίων -όγκοι που παράγουν ανδρογόνα ή νόσος/σύνδρομο Cushing/ συγγενής ή επίκτητη υπερπλασία επινεφριδίων, φάρμακα: φαινυτοΐνη, διαζοξείδη, μινοξιδίλη) , μη φυσιολογική έμμηνος ρύση (μηνορραγία, πολυμηνόρροια, μητρορραγία/ αίτια: όγκος ωοθήκης, φλεγμονή, αδενομύωση, ενδομητρίωση, λειομύωμα, τραχηλικός ή ενδομήτριος πολύποδας, κολπίτιδα, τραχηλίτιδα, στρες, εκτοπία τραχήλου, καρκίνος τραχήλου, σαρκώδης έκφυση ουρήθρας, καρκίνος σώματος μήτρας, λευχαιμία, αιμορραγική κατάσταση όπως πορφύρα, υποθυρεοειδισμός, διαταραχές υποφυσιοωοθηκικού άξονα, υποθάλαμος: στρες, ψυχογενής ανορεξία, ανεπάρκεια GnRH, νεοπλασία, κοκκιωματώσεις, τραύμα, εγχείρηση/ υπόφυση: νεοπλασία, τραύμα, σύνδρομο Sheehan - νέκρωση υπόφυσης μετά στον τοκετό από αιμορραγία, εγχείρηση, κοκκιωματώσεις, προλακτίνωμα, αδενώματα, ακτινοβολία/ ωοθήκες: γοναδική δυσγενεσία, σύνδρομο ανθεκτικών ωοθηκών, εμμηνόπαυση!/ βλάβη τελικού οργάνου: συγγενείς ανωμαλίες, σύνδρομο Asherman/ ανωοθυλακιορρηξία: σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, δυσλειτουργική αιμορραγία μήτρας) , δυσλειτουργική αιμορραγία μήτρας (υπερβολική αιμορραγία για την οποία δεν ανευρίσκεται οργανική βλάβη, ενδεχομένως μη φυσιολογικοί μηχανισμοί ελέγχου εμμήνου ρύσεως ) , μηνορραγία ή αλλιώς υπερμηνόρροα (ομαλοί κύκλοι 28 ημερών με υπερβολική απώλεια αίματος, αίτια: λειομυώματα μήτρας, ενδομητρικοί πολύποδες, αδενομύωση, υπερπλασία, ενδομητρίτις, νόσος vonWillebrand) , υπομηνόρροια (κυκλική αιμορραγία σε μη φυσιολογικό μικρό ποσό, αίτια: απόφραξη τραχήλου, φυματίωση ενδομητρίου, συνέχεια ενδομητρίου) , πολυμηνόρροια (ομαλοί κύκλοι, μικρής διάρκειας, συχνές περίοδοι, μήκος κύκλου <21 ημέρες, υπερβολική απώλεια αίματος, αίτια: ανεπάρκεια ωχρού σωματίου, μείωση θυλακιώδους φάσης, συχνή ανωορρηκτική αιμορραγία) , μητρορραγία (μη φυσιολογική- μη κυκλική αιμορραγία, δηλαδή αιμορραγία μεταξύ φυσιολογικών κύκλων, αίτια: νόσος κόλπου ή τραχήλου ή σώματος μήτρας, ωορρηκτική αιμορραγία, κηλιδώδης αιμορραγία) , ολιγομηνόρροια (μήκος κύκλου >35 ημέρες, αίτια: ανωοθυλακιορρηξία, συστηματικά προβλήματα) .
Μέθοδος αντισύλληψης. Το τελευταίο Παπ τεστ τι έδειξε. Η πρόσφατη κολποσκόπηση (αιδοίο!, κόλπος, τράχηλος!) τι έδειξε. Η υστεροσαλπιγγογραφία τι έδειξε.
Ικανοποίηση από το σεξ (να βάλει έναν βαθμό στην ποιότητα του σεξ από το 1 ως το 5) και αίτια μη ικανοποίησης από το σεξ. Διαγνωσμένο πρόβλημα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Α)Govan A.D.T. , Hart D.McMay, Callander R. (1993). Γυναικολογία (εικονογραφημένη). 4th edition, Εκδόσεις: Δημήτριος Γιαννακόπουλος.
Β)Miller A.W.F., Callander R.(1989). Μαιευτική (εικονογραφημένη). 4th edition, UK, Churchill Livingstone.
Γ)Νοrwitz E., Schorge J. (2001). Μαιευτική και Γυναικολογία με μια Ματιά. Εκδόσεις: Παρισιάνου. Copyright 2004 για την ελληνική έκδοση.
Δ)Κουρούνη Γ. (2004). Παθολογία κατώτερου γεννητικού συστήματος -Κολποσκόπηση.
Ε)Μιχαλά Σ.Π. (2000). Επίτομη μαιευτική και γυναικολογία. Εκδόσεις: Παρισιάνου.